جزئیات تازه‌ای از اجاره مسکن استیجاری برای خانوارهای دهک یک تا شش منتشر شده است. طبق اعلام معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی، مبلغ اجاره بر پایه دهک درآمدی محاسبه می‌شود. خانوارهای مشمول بین ۳۵ تا ۵۵ درصد نرخ کارشناسی روز را می‌پردازند و قرارداد واحدها نیز حداقل پنج سال اعتبار خواهد داشت.
اطلاعات جدید درباره اجاره مسکن استیجاری، بخش مهمی از شرایط مالی و نحوه استفاده از این واحدها را روشن می‌کند. حبیب‌الله طاهرخانی، معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی، توضیح داده که رقم پرداختی برای همه خانوارها یکسان نیست. در این طرح، دهک‌های پایین‌تر سهم کمتری از نرخ کارشناسی روز بر عهده می‌گیرند.
در کنار تعیین مبلغ اجاره، مدت قرارداد و نحوه ارزیابی خانوارها نیز مشخص شده است. دولت همچنین برنامه ساخت واحدهای جدید و استفاده از ظرفیت بخش خصوصی را دنبال می‌کند. در شرایطی که اجرای این برنامه حمایتی در حال پیشرفت است، بازار آزاد اجاره مسیر جداگانه‌ای دارد. متقاضیان می‌توانند آگهی‌های رهن و اجاره آپارتمان در تهران را در دلتا بررسی کنند و مبلغ ودیعه، اجاره ماهانه و متراژ فایل‌های موجود را با بودجه خود بسنجند.
مبلغ اجاره مسکن استیجاری برای دهک‌های مختلف
یکی از مهم‌ترین بخش‌های اجاره مسکن استیجاری به نحوه محاسبه مبلغ پرداختی خانوارها مربوط می‌شود. در این مدل، یک نرخ ثابت برای همه متقاضیان وجود ندارد و دهک درآمدی، سهم هر خانوار را مشخص می‌کند. دهک‌های یک و دو باید معادل ۳۵ درصد نرخ کارشناسی روز را بپردازند. این سهم برای دهک‌های سه و چهار به ۴۵ درصد می‌رسد. خانوارهای دهک پنج و شش نیز ۵۵ درصد نرخ کارشناسی را تقبل خواهند کرد.
به این ترتیب، اجاره مسکن استیجاری با وضعیت درآمدی خانوار هماهنگ می‌شود. هرچه دهک درآمدی پایین‌تر باشد، میزان حمایت افزایش پیدا می‌کند و سهم کمتری از نرخ کارشناسی بر عهده مستأجر قرار می‌گیرد.
قرارداد اجاره مسکن استیجاری چند ساله است؟
مدت قرارداد، تفاوت مهم دیگری در این طرح ایجاد می‌کند. طبق توضیحات معاون وزیر راه و شهرسازی، قرارداد اجاره مسکن استیجاری حداقل برای پنج سال تنظیم خواهد شد. البته دریافت واحد به معنای برخورداری بدون بررسی در تمام این دوره نیست. وضعیت خانوارها هر سال ارزیابی می‌شود. اگر مستأجر در طول قرارداد صاحب مسکن شود، امکان ادامه استفاده از این حمایت را از دست می‌دهد. این سازوکار از یک سو دوره سکونت طولانی‌تری را در اختیار خانوار قرار می‌دهد و از سوی دیگر، امکان بازبینی شرایط مشمولان را حفظ می‌کند.
چه کسانی مشمول طرح مسکن استیجاری می‌شوند؟
زوج‌های جوان یکی از گروه‌هایی هستند که در برنامه اجاره مسکن استیجاری مورد توجه قرار گرفته‌اند. سیاست‌گذار این برنامه را در کنار طرح‌های خانه‌دار شدن دنبال می‌کند تا خانوارهایی که فعلاً توان خرید مسکن ندارند، از گزینه حمایتی دیگری بهره ببرند. معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی نیز بر همین موضوع تأکید کرده است. به گفته او، همه خانوارها در یک مقطع زمانی امکان ورود به بازار خرید را پیدا نمی‌کنند و بخشی از آنها به حمایت در بازار اجاره نیاز دارند.
برای آشنایی بیشتر با ساختار و هدف این برنامه، در مطلب طرح مسکن استیجاری چیست؟ جزئیات مربوط به این سیاست و گروه‌های هدف آن را بررسی کرده‌ایم. با این حال، هنوز تمام جزئیات اجرایی منتشر نشده است. نحوه ثبت‌نام، مدارک لازم و شیوه اولویت‌بندی متقاضیان باید در ادامه مشخص شود.
ساخت ۷۵ هزار واحد مسکن استیجاری در برنامه است
برنامه اجاره مسکن استیجاری تنها به تعیین نرخ اجاره محدود نمی‌ماند. وزارت راه و شهرسازی شناسایی زمین برای ساخت ۷۵ هزار واحد استیجاری را نیز در دستور کار قرار داده است. قرار نیست همه این واحدها مستقیماً توسط دولت ساخته شوند. شهرداری‌ها و خیرین مسکن هم می‌توانند در اجرای برنامه مشارکت کنند. در این مسیر، واگذاری زمین و ارائه تسهیلات برای پیشبرد ساخت واحدها در نظر گرفته شده است.
بخش خصوصی چگونه در طرح مشارکت می‌کند؟
برای گسترش اجاره مسکن استیجاری، استفاده از سرمایه بخش خصوصی نیز پیش‌بینی شده است. سرمایه‌گذاران می‌توانند در ساخت و بهره‌برداری واحدها نقش داشته باشند. در توضیحات ارائه‌شده، مدل‌هایی مانند ساخت، بهره‌برداری و انتقال یا ساخت، مالکیت و بهره‌برداری مطرح شده‌اند. در این روش‌ها، سرمایه‌گذار ابتدا واحدها را احداث می‌کند و سپس برای دوره‌ای مشخص مدیریت و اجاره‌داری آنها را در اختیار می‌گیرد.
سامانه خودنویس چه نقشی در تعیین اجاره دارد؟
داده‌های ثبت‌شده در سامانه خودنویس نیز برای بررسی بازار اجاره به کار گرفته می‌شوند. به گفته معاون وزیر راه و شهرسازی، اطلاعات این سامانه امکان بررسی متوسط اجاره‌بها در شهرهای مختلف را فراهم می‌کند. بنابراین، تعیین اجاره مسکن استیجاری تنها به دهک درآمدی خانوار وابسته نیست. نرخ کارشناسی روز نیز مبنای اصلی محاسبه قرار می‌گیرد و درصد پرداختی هر دهک روی همین نرخ اعمال خواهد شد.
اجاره مسکن استیجاری در نهایت چقدر خواهد بود؟
براساس چارچوب اعلام‌شده، دهک‌های یک و دو ۳۵ درصد نرخ کارشناسی روز را می‌پردازند. سهم دهک‌های سه و چهار ۴۵ درصد تعیین شده و این رقم برای دهک‌های پنج و شش به ۵۵ درصد می‌رسد. در نتیجه، اجاره مسکن استیجاری رقم یکسانی برای تمام خانوارها ندارد. مبلغ نهایی با ترکیب دو عامل مشخص می‌شود؛ نرخ کارشناسی واحد و دهک درآمدی متقاضی.
قرارداد حداقل پنج‌ساله، ارزیابی سالانه خانوارها و برنامه ساخت ۷۵ هزار واحد نیز بخش‌های دیگر این طرح را تشکیل می‌دهند. با این حال، برای ثبت‌نام و نحوه واگذاری واحدها باید منتظر انتشار جزئیات اجرایی بیشتری بود.
منبع: ایران جیب
