خرید خانه یا خودرو، یکی از مهمترین و بزرگترین تصمیمات مالی زندگی است. بااینحال، افزایش چشمگیر قیمت این داراییها، باعث شده است تأمین کل هزینه خرید آنها برای بسیاری از افراد دشوار باشد. حتی افرادی که از درآمد ماهانه مناسبی برخوردارند، بهدلیل تورم و رشد مداوم قیمتها، صرفاً با پساندازکردن نمیتوانند برای خرید ماشین یا خانه اقدام کنند.
اینجاست که اهمیت دریافت وام بهمنظور تأمین بخشی از هزینه خرید این داراییهای اساسی خود را نشان میدهد. درحالحاضر، چندین بانک و پلتفرم وجود دارند که تسهیلاتی را بهطور مشخص برای خرید مسکن و خودرو طراحی کردهاند. در این مطلب، شرایط عمومی و اختصاصی دریافت این تسهیلات بررسی میکنیم تا با آگاهی بیشتری برای درخواست وام اقدام کنید.
شرایط دریافت وام خرید مسکن
وام خرید خانه با هدف تأمین بخشی از هزینه خرید ملک به متقاضیان واجد شرایط اعطا میشود. شرایط این تسهیلات بسته به نوع طرح، بانک ارائهدهنده و روش دریافت (با سپرده یا اوراق) متفاوت است. بااینحال، مجموعهای از شرایط عمومی در اغلب وامهای مسکن مشترک هستند:
- حداقل ۱۸ سال تمام؛
- اثبات اینکه درآمد ماهانه برای بازپرداخت منظم اقساط کافی است؛
- معرفی ضامن رسمی.
بهجز شرایط بالا، رتبه اعتباری شما بهعنوان متقاضی اهمیت ویژهای دارد. داشتن چک برگشتی، بدهی جاری زیاد، اقساط معوق یا پرداخت نامنظم اقساط در وامهای قبلی، رتبه اعتباری شما را پایین میآورد و میتواند در مرحله اعتبارسنجی مانع جدی ایجاد کند. بنابراین بهتر است پیش از هر اقدامی، ابتدا با انجام اعتبار سنجی آنلاین از وضعیت اعتباری خود مطلع شوید و درصورت وجود مشکل برای رفع آن اقدام کنید.
تفاوت وام مسکن با سپرده و اوراق حق تقدم (تسه)
دریافت تسهیلات خرید مسکن از دو مسیر اصلی انجام میشود: سپردهگذاری و اوراق. در روش سپردهگذاری، باید مبلغ مشخصی را تا مدت معینی در حساب سپرده نگهداری کنید. پس از طی دوره انتظار، امکان درخواست تسهیلات فراهم میشود. بهعنوان نمونه، تسهیلات مسکن جوانان را داریم که بر پایه واریز منظم و نگهداری سپرده طراحی شده است و دوره انتظار چندساله دارد. این طرح برای افرادی مناسب است که درحالحاضر نیازی به مسکن ندارند ولی میخواهند با یک برنامهریزی بلندمدت در آینده خانهدار شوند.
مسیر دوم، خرید اوراق حق تقدم استفاده از تسهیلات مسکن (اوراق تسه) است. این روش برای کسانی است که نمیتوانند منتظر ایجاد سابقه سپردهگذاری بمانند. با خرید تعداد موردنیاز اوراق از بازار، حق استفاده از تسهیلات ایجاد میشود. قیمت این اوراق ثابت نیست و با نوسان بازار تغییر میکند. بنابراین هنگام محاسبه بازپرداخت واقعی وام، علاوه بر مبلغ اقساط باید هزینه خرید اوراق را نیز در محاسبات خود لحاظ کنید. انتخاب بین این دو روش به توان مالی شما، افق زمانی و اولویتهایتان بستگی دارد.
سقف مبلغ وام خرید مسکن
مبلغ تسهیلات خرید مسکن ثابت نیست و باتوجهبه نوع وام، محل استقرار ملک و وضعیت متقاضی (مجرد یا متأهل) تعیین میشود. معمولاً سقف وام برای ساکنان تهران بالاتر از مراکز استانها و شهرهای بزرگ است و به همان ترتیب، بیشتر از مناطق روستایی خواهد بود. همچنین، افراد متأهل در اغلب طرحها سقف بالاتری نسبت به مجردها دریافت میکنند. درنهایت، بانک با بررسی ارزش کارشناسی ملک و سن بنا، مبلغ نهایی تسهیلات را متناسب با آن مشخص خواهد کرد.
مدارک مورد نیاز برای وام خرید خانه
بهطور معمول مدارک زیر برای وام خرید مسکن ضروری هستند:
- مدارک هویتی متقاضی و فروشنده ملک؛
- اسناد مربوط به ملک ازجمله سند، مبایعهنامه دارای کد رهگیری؛
- مدارک شغلی متقاضی شامل گواهی اشتغال، فیش حقوقی و اثبات داشتن کسبوکار مناسب؛
- کارت حساب یا اوراق حق تقدم و درصورت نیاز مدارک وکالت.
ممکن است فهرست دقیق مدارک موردنیاز تغییر کند. حتماً قبل از تشکیل پرونده درباره آنها از شعب بانکی مورد نظر سؤال کنید.
شرایط دریافت وام خرید خودرو
وام خرید ماشین نوعی از تسهیلات است که بهطور مشخص برای تأمین بخشی از هزینه خرید خودرو در نظر گرفته شده است. این بدان معناست که مبلغ وام به حساب شما بهعنوان متقاضی واریز نمیشود و بهصورت مستقیم به نمایندگی یا فروشنده مجاز خودرو پرداخت خواهد شد.
این وام را بعضی از بانکهای دولتی و خصوصی، شرکتهای لیزینگ یا خودروسازان اعطا میکنند. شرایط هریک از آنها متفاوت است اما بهطور کلی، زمانی میتوانید برای این وام درخواست دهید که شرایط زیر را داشته باشید:
- حداقل ۱۸ سال سن؛
- داشتن تابعیت جمهوری اسلامی ایران؛
- توانایی اثبات بازپرداخت اقساط از طریق فیش حقوقی؛
- معرفی یک یا دو ضامن معتبر؛
- رتبه اعتباری مناسب بدون سابقه چک برگشتی یا بدهیهای معوق در سیستم بانکی.
بانکها وام ماشین را فقط برای خودروهای تولید داخل از نمایندگیهای مجاز ارائه میکنند. بنابراین، اگر قصد خرید خودرو خارجی دارید، نمیتوانید از این تسهیلات استفاده کنید. درمقابل، شرکتهای لیزینگ امکان خرید هرنوع خودرو، چه ایرانی چه خارجی، را فراهم میکنند. البته با این شرط که حداقل ۵۰درصد مبلغ را پیشپرداخت کنید و مابقی را در اقساط تعیینشده بپردازید.
بسته به تصمیم بانک یا طرحهای لیزینگ، سند خودرو ممکن است تا پایان اقساط در رهن آنها باقی بماند.
سقف مبلغ وام خودرو و دو نمونه وام
در زمان نگارش این مقاله، بهطور کلی سقف وامهای فعال برای خودرو، ۲۰۰میلیون تومان با نرخ سود ۱۸ تا ۲۲ درصد و دوره بازپرداخت ۳۶ماهه است. بااینحال، طرحهای خاصتری هم ارائه میشوند. برای نمونه، بانک ملی نوعی وام خودرو برای فرهنگیان ۳۰ تا ۵۵ ساله دارد که بین ۳۰۰ تا ۷۰۰ میلیون تومان با نرخ سود ۱۸درصد است و دوره بازپرداخت آن، بین ۶۰ تا ۸۴ ماه متغیر است. این طرح فقط برای خودروهای ساخت ایرانخودرو و سایپا است و تا تسویه کامل وام، سند خودرو در رهن بانک باقی میماند. همچنین، فقط برای افرادی در نظر گرفته شده است که حداقل ۳سال سابقه عضویت در صندوق ذخیره فرهنگیان را داشته باشند.
نمونه دیگر از وامهای موجود برای خودرو، تسهیلاتی است که پلتفرم همراه مکانیک به متقاضیان ارائه میدهد. این وام غیربانکی است و نرخ سود آن ۲۳درصد در نظر گرفته شده است. بسته به خودروی انتخابی شما (صفر، دستدوم، داخلی، خارجی و مونتاژی)، بین ۲۰۰میلیون تومان تا ۵میلیارد تومان تسهیلات دریافت میکنید و میتوانید تا حداکثر ۶۰ماه آن را بازپرداخت کنید. بسته به مبلغ وام، به ضامن رسمی، اعتبارسنجی و چک صیادی بنفش نیاز خواهید داشت. البته برخی مبالغ کمتر به ضامن نیاز ندارند. همه خودروهای همراه مکانیک کارشناسیشده با ضمانت ۷روزه هستند. همانطور که پیشتر اشاره کردیم، باید نیمی از مبلغ را بپردازید و مابقی را قسطبندی کنید.
مدارک مورد نیاز برای وام خودرو
معمولاً برای دریافت وام ماشین به مدارک زیر نیاز دارید:
- اصل و کپی تمام صفحات شناسنامه و کارت ملی خودتان بهعنوان متقاضی و ضامنها؛
- گواهی اشتغال یا فیش حقوقی؛
- گواهی کسر از حقوق ضامن؛
- پیشفاکتور خرید از نمایندگی مجاز؛
- اصل و کپی اسناد مالکیت، کارت و بیمهنامه خودرو با امضای نمایندگی؛
- تمبر مالیاتی.
بسته به بانک یا پلتفرم ارائهدهنده تسهیلات، ممکن است یکسری تغییرات جزئی در فهرست این مدارک وجود داشته باشد. حتماً پیش از اقدام برای درخواست وام ماشین، کل مدارک مورد نیاز را بررسی کنید.
کلام پایانی
خرید خانه یا ماشین با قیمتهای امروزی، بدون استفاده از تسهیلات بانکی یا غیربانکی برای بسیاری از افراد دشوار است. درحالحاضر، یکسری طرحها با عنوان وام خرید خودرو و مسکن ارائه شدهاند اما هریک شرایط ویژهای دارند و باید با آگاهی کامل از آنها برای درخواست وام اقدام کنید. ازآنجاکه هرازگاهی شرایط و مدارک موردنیاز تغییر میکنند، حتماً آخرین جزئیات هر طرح را از بانک یا پلتفرم موردنظر استعلام بگیرید.