دارندگان سند سبز و زرد برای حفظ مالکیت خود نیازی به ثبت دوباره اطلاعات در سامانه ثبت ادعا ندارند. سازمان ثبت تأکید کرده مالکیت این افراد پیش‌تر در سیستم ثبتی کشور ثبت شده و راه‌اندازی سامانه جدید، تکلیف تازه‌ای برای آن‌ها ایجاد نمی‌کند.
اگر برای ملک خود سند سبز و زرد تک‌برگ دارید و سند به نام شما صادر شده، لازم نیست برای همان ملک دوباره در سامانه ثبت ادعا، مالکیت خود را ثبت کنید. سازمان ثبت اسناد و املاک کشور اعلام کرده اطلاعات این گروه از مالکان پیش‌تر در سیستم ثبتی کشور ثبت شده و راه‌اندازی سامانه جدید، تکلیف تازه‌ای برای آن‌ها ایجاد نمی‌کند.
این موضوع بعد از شروع فعالیت سامانه موضوع ماده ۱۰ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، برای بسیاری از مالکان سؤال ایجاد کرده است. بعضی افراد تصور می‌کنند هر کسی که ملک دارد باید وارد این سامانه شود و مالکیتش را دوباره ثبت کند؛ در حالی که چنین الزامی برای دارندگان سند سبز و زرد وجود ندارد.
در این مطلب از دلتابلاگ بررسی می‌کنیم چه کسانی باید در سامانه ثبت ادعا اقدام کنند و دارندگان سند تک‌برگ چه نکاتی را باید بدانند.
دارندگان سند سبز و زرد دوباره مالکیت خود را ثبت نکنند
اعظم قویدل، سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، درباره این موضوع توضیح داده افرادی که سند مالکیت حدنگار یا تک‌برگ به نام خود دارند، نباید برای همان ملک دوباره ادعای مالکیت ثبت کنند.
وقتی سند سبز و زرد به نام یک شخص صادر شده، مشخصات مالک و ملک قبلاً در دفتر الکترونیک املاک ثبت شده است. بنابراین مالک برای اثبات دوباره همان حق، نیازی به ورود به سامانه ثبت ادعا ندارد.
به زبان ساده، داشتن سند رسمی با داشتن قولنامه یا یک سند عادی تفاوت دارد. مالک دارای سند، قبلاً مراحل ثبتی را طی کرده و مالکیتش در سیستم رسمی کشور درج شده است.
سامانه ثبت ادعا برای چه کسانی راه‌اندازی شده است؟
سامانه ثبت ادعا برای همه مالکان طراحی نشده است. این سامانه بیشتر به افرادی مربوط می‌شود که نسبت به یک ملک، بر اساس قولنامه، سند عادی یا مدارک مشابه، ادعای مالکیت یا حق دیگری دارند اما این حق هنوز در قالب سند رسمی به نام آن‌ها ثبت نشده است. برای مثال، ممکن است فردی سال‌ها قبل ملکی را با قولنامه خریداری کرده باشد، اما سند رسمی هنوز به نام او منتقل نشده باشد. چنین شرایطی با وضعیت فردی که سند سبز و زرد به نام خودش دارد، یکسان نیست.
به همین دلیل، نباید راه‌اندازی سامانه را به معنای ثبت‌نام دوباره تمام مالکان در نظر گرفت. کسی که سند رسمی به نام خود دارد، در جایگاه مالک ثبت‌شده قرار می‌گیرد؛ اما دارنده سند عادی باید مسیر قانونی مربوط به ادعای خود را دنبال کند.
سند سبز و زرد چه تفاوتی با هم دارند؟
یکی از پرسش‌های پرتکرار مالکان به تفاوت رنگ سندهای تک‌برگ برمی‌گردد. تغییر رنگ سند در سال‌های اخیر باعث شده بعضی افراد تصور کنند سند زرد دیگر اعتبار سابق را ندارد. این برداشت درست نیست. اسناد تک‌برگ زرد نیز اسناد رسمی هستند که از سوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور صادر شده‌اند. بعد از اجرای قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، اسناد جدید با ظاهر سبزرنگ در اختیار مالکان قرار گرفتند.
بنابراین، تفاوت سند سبز و زرد را نباید به معتبر و نامعتبر تقسیم کرد. رنگ سند بیشتر به زمان صدور و ضوابطی که هنگام صدور آن جریان داشته مربوط می‌شود. اگر می‌خواهید تفاوت رنگ سندها و نکات مربوط به هرکدام را دقیق‌تر بشناسید، در مطلب تفاوت سند سبز و زرد ملک جزئیات بیشتری درباره سندهای سبز، زرد توضیح داده‌ایم.
آیا سند زرد باید به سند سبز تبدیل شود؟
خیر. صرف داشتن سند تک‌برگ زرد به این معنا نیست که مالک باید فوراً برای تعویض آن اقدام کند. در واقع، تفاوت میان سند سبز و زرد به‌تنهایی دلیلی برای ثبت دوباره مالکیت یا تعویض فوری سند به حساب نمی‌آید. اگر سند زرد به نام شما صادر شده و وضعیت ثبتی ملک مشخص است، صرف تغییر رنگ اسناد جدید باعث بی‌اعتبارشدن سند قبلی نمی‌شود.
موضوع زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که مالک قصد انتقال ملک را داشته باشد. در این شرایط، مراحل انتقال باید مطابق مقررات روز انجام شود و سند جدید نیز بر اساس ضوابط فعلی صادر خواهد شد.
اگر شخص دیگری برای ملک شما ادعای مالکیت ثبت کند چه می‌شود؟
یکی از نگرانی‌های دارندگان سند سبز و زرد این است که فرد دیگری با یک قولنامه یا سند عادی، نسبت به ملک آن‌ها ادعای مالکیت ثبت کند. ثبت ادعا به‌تنهایی مالکیت ایجاد نمی‌کند. یعنی صرف اینکه فردی اطلاعات یا مدرکی را در سامانه وارد کند، سند رسمی مالک فعلی خودبه‌خود از اعتبار نمی‌افتد.
ادعای مطرح‌شده باید بررسی شود و شخص مدعی نیز مدارک خود را از مسیر قانونی ارائه دهد. نتیجه نهایی بر اساس بررسی اسناد و رسیدگی مراجع مربوط مشخص خواهد شد. در نتیجه، میان «ثبت یک ادعا» و «اثبات مالکیت» فاصله زیادی وجود دارد. این دو مفهوم را نباید با یکدیگر یکی دانست.
ثبت ادعای بی‌اساس می‌تواند جریمه داشته باشد
قانون برای افرادی که آگاهانه ادعای بدون پشتوانه مطرح می‌کنند نیز ضمانت اجرا در نظر گرفته است. اگر شخصی بداند حقی نسبت به یک ملک ندارد اما با این حال سند عادی را در سامانه درج کند، ممکن است با جریمه روبه‌رو شود. بر اساس مقررات مربوط به ماده ۱۰ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، برای چنین اقدامی جزای نقدی در نظر گرفته شده است.
البته هر اشتباه در ورود اطلاعات یا هر خطای کاربری را نمی‌توان در این گروه قرار داد. موضوع زمانی اهمیت پیدا می‌کند که فرد با آگاهی از نداشتن حق، برای ثبت ادعا اقدام کرده باشد.
هنگام خرید ملک فقط رنگ سند را بررسی نکنید
شناخت تفاوت سند سبز و زرد مهم است، اما بررسی سند هنگام معامله فقط به رنگ آن محدود نمی‌شود. نام مالک، مشخصات ثبتی، پلاک ملک، وضعیت رهن یا بازداشت و تطابق اطلاعات سند با ملک باید پیش از امضای قرارداد بررسی شوند. خریدار همچنین باید مطمئن شود فردی که ملک را می‌فروشد، اختیار قانونی انجام معامله را دارد.
اگر در حال بررسی فایل‌های خرید آپارتمان در تهران هستید، بهتر است وضعیت سند را هم در کنار قیمت، متراژ، سن بنا و امکانات قرار دهید. ممکن است دو ملک از نظر ظاهری و قیمت بسیار شبیه باشند، اما وضعیت ثبتی متفاوتی داشته باشند. همین بررسی‌های اولیه می‌تواند بسیاری از ابهام‌ها را پیش از رسیدن معامله به مراحل نهایی روشن کند.
داشتن سند سبز و زرد چه مزیتی در معامله دارد؟
وجود سند رسمی، بررسی وضعیت مالکیت را برای خریدار و فروشنده شفاف‌تر می‌کند. مشخصات مالک، اطلاعات ثبتی و جزئیات ملک در سند درج شده و امکان تطبیق آن‌ها با اطلاعات رسمی وجود دارد. البته داشتن سند سبز و زرد به این معنا نیست که خریدار می‌تواند بدون بررسی‌های دیگر معامله را انجام دهد. حتی در معامله ملکی که سند رسمی دارد، باید وضعیت حقوقی ملک، محدودیت‌های احتمالی و شرایط انتقال بررسی شود. بنابراین سند رسمی یکی از مهم‌ترین مدارک معامله است، اما تنها مدرکی نیست که باید به آن توجه کرد.
مالکان سند سبز و زرد در نهایت چه کاری انجام دهند؟
اگر سند سبز و زرد تک‌برگ ملک به نام شما صادر شده، برای همان مالکیت نیازی به ثبت دوباره ادعا ندارید. مشخصات مالکیت شما قبلاً در سیستم ثبتی کشور درج شده است. همچنین اگر سند تک‌برگ زرد دارید، صرف سبزشدن رنگ اسناد جدید شما را ملزم به تعویض فوری سند نمی‌کند.
سامانه ثبت ادعا بیشتر برای افرادی کاربرد دارد که حق مورد ادعای آن‌ها هنوز در قالب سند رسمی ثبت نشده و بر اساس قولنامه یا اسناد عادی، نسبت به ملکی ادعایی دارند. بنابراین مهم‌ترین نکته برای دارندگان سند سبز و زرد این است که میان «ثبت رسمی مالکیت» و «ثبت ادعای مالکیت» تفاوت قائل شوند. اگر سند رسمی به نام شماست، مالکیتتان قبلاً ثبت شده و نیازی نیست همان مسیر را دوباره طی کنید.
منبع: مسکن نیوز
