خانه نکات حقوقی قانون درباره سن ازدواج چه می‎گوید؟

قانون درباره سن ازدواج چه می‎گوید؟

۱
0
ازدواج یکی از مهم‌ ترین نهادهای حقوقی جوامع بشری است. بنابراین لزوم آمادگی و بلوغ جسمانی و رشد عقلانی افراد برای آغاز زندگی مشترک و اقدام به ازدواج، تا حدی مهم است که بسیاری از نظام ‌های حقوقی جهان، حداقلی از سن را برای آغاز این مرحله از زندگی، ضروری دانسته ‌اند.
سن ازدواج

سن ازدواج یکی از مهمترین مسائلی است که در ازدواج دختر و پسر باید در نظر گرفته شود. ازدواج در طول تاریخ با تحـولات و شرایط فرهنگی، اقتصادی، اجـتـماعی، سیاسی، حقوقی و ارزش ‌هـای هر جامعه، دستخوش تـغـییر شده و نوع، زمان شـکل‌ گیری و آثـار حقوقی آن متفاوت بـوده است؛ گاهی مبتنی بر تصمیم اعضای خانواده بوده و یا در برخی جوامع انتخاب آزاد هـمسر رواج داشته است. در هر حال لزوم آمادگی و بلوغ جسمانی و رشد عقلانی افراد برای آغاز زندگی مشترک و اقدام به ازدواج، تا حدی مهم است که بسیاری از نظام ‌های حقوقی جهان، حداقلی از سن را برای آغاز این مرحله از زندگی، ضروری دانسته ‌اند.

به گزارش مجله دلتا نظام حقوقی ایران از ابتدا تاکنون در خصوص شرط حداقل سن برای ازدواج، دستخوش تحولات متعددی شده و مقررات متنوعی را سپری کرده است. در این مقاله به بررسی تحولات سن ازدواج در نظام حقوقی ایران و نظر قانونگذار در این خصوص پرداخته شده است.

ازدواج

سن ازدواج از دیدگاه قانونی

طبق قانون، سن ازدواج برای دختران ۱۳ سال  و برای پسران ۱۵ سال تمام شمسی است. ازدواج قبل از این سن نیز منوط به سه شرط است:

الف- اذن ولی؛ یعنی باید ولی اراده خود را مبنی بر موافقت با این ازدواج اعلام کند. (منظور از ولی پدر یا جد پدری است)، شایان ذکر است که موافقت وی اگرچه لازم است، اما کافی نیست.

ب- رعایت مصلحت کودکان؛ مصلحت طفل یک امر مهم و بسیار حساس است. در فقه اسلامی تحت عنوان غبطه بیان شده است که به معنای مصالح و منافع عالی کودک است. در هر حال تشخیص مصلحت کودک کار واقعا بسیار سخت و حساس است.

ج‌- تأیید دادگاه صالح؛ مهم‌ ترین شرطی که می‌تواند حقوق کودک و نوجوان را در این ازدواج ‌ها تأمین کند، تأیید دادگاه است. به این صورت که دادگاه به موضوع رسیدگی می‌کند و فقط در صورتی که مصلحت کودک احراز و شناسایی شود، اجازه ازدواج را می‌دهد. در واقع بدون تأیید دادگاه، چنین ازدواج‌ هایی ممکن است موجبات سوءاستفاده از کودکان را فراهم کند.

مجازات ازدواج زیر سن قانونی

مجازاتی که در قانون در نظر گرفته شده است؟

دادگاهی که به این موضوع می‌پردازد و صلاحیت رسیدگی دارد، دادگاه خانواده است. شایان ذکر است که مصلحت و منافع کودک با توجه به مسایل مختلفی از‌ جمله وضعیت خانوادگی، شرایط اجتماعی، تحصیلی، اقتصادی و حتی الزامات قانونی تامین می‌شود؛ به طور مثال چنانچه ازدواج موجب ترک تحصیل شود، قطعا این موضوع به نفع کودک نیست. بنابراین قاضی این موارد را در نظر می‌گیرد و بعد تصمیم گیری می‌شود.

اگر با دختری که به سن بلوغ رسیده اما ۱۳ سال تمام شمسی نداشته باشد بدون اجازه پدر یا جد پدری ازدواج صورت بگیر‌د و نیز شرط رعایت مصلحت که با تشخیص دادگاه صالح است، رعایت نشود، قانون این مورد را جرم دانسته و برای آن مجازات حبس و جزای نقدی در نظر گرفته است. اگر این ازدواج منجر به خسارت جانی اعم از نقص عضو و یا مرگ شود، قانونگذار مجازات شدیدتری در نظر گرفته است.

کسانی که در تسهیل این ازدواج و یاری رساندن به زوج ها( زن و شوهر ) برای انعقاد نکاح دخالت داشته‎اند، به عنوان معاونت در جرم شناخته می‎شوند، بنابراین کلیه افرادی که به نحوی در این امر مشارکت داشته‎اند از جمله عاقد، خواستگار یا خواستگاران و حتی افرادی که از خانواده دختر هستند را نیز شامل می‌شود و در قانون برای آن ها نیز مجازات در نظر گرفته شده است.

یکی از مهمترین مشکلات این گونه ازدواج ‌ها عدم ثبت آن ها است. در واقع بسیاری از این افراد بدون رعایت تشریفات و مراحل قانونی ازدواج می‌کنند که این ازدواج به لحاظ فقهی و شرعی معتبر است ولی ثبت نمی‌شود و بنابراین نمونه ‌های خاکستری و سیاه در این خصوص فراوان است.

بیشتر ببینید در نکات حقوقی

یک نظر

  1. فتحی

    ۱۳ آبان، ۱۳۹۸ در ۴:۵۲ ب.ظ

    مطالب عالی

    پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.