خانه نکات حقوقی در چه شرایطی چک ؛ کیفری یا حقوقی می‌شود؟

در چه شرایطی چک ؛ کیفری یا حقوقی می‌شود؟

۱
1
افراد برای نقد کردن و مطالبه چک می‌توانند به محاکم دادگستری، شورای حل اختلاف و یا اجرای ثبت مراجعه کنند.
چک کیفری و حقوقی

چک در معاملات جایگزین وجه نقد است و صادرکننده در تاریخ صدور حتماً باید معادل مبلغ چک، در بانک مورد نظر موجودی داشته باشد. در واقع چک نوشته‌ ای است که به موجب آن، فرد صادرکننده همه یا بخشی از موجودی خود را به شخص دیگری حواله می‌کند. در قانون برای صدور چک قوانین و مقررات خاصی وضع شده است. با مجله دلتا با موضوع بررسی انواع چک های کیفری و حقوقی همراه باشید.

چک کیفری و حقوقی چیست؟

چک کیفری

اگر شخص برای نقد کردن چک در همان روز صدور، به بانک مراجعه کند ولی صادر کننده موجودی نداشته باشد و چک برگشت بخورد، چک کیفری است.

چک حقوقی

اگر چک برای تاریخی غیر از روزی که صادر شده است امضا شود، و برگشت بخورد، حقوقی است.

انواع چک حقوقی

۱.چک ضمان: اگر مبنا و علت صدور چک تضمین معامله یا تعهد صادر شده باشد، شخص صادرکننده قابل تعقیب کیفری و مجازات نخواهد بود زیرا این یک چک حقوقی است.

۲.چک سفید امضاء: چکی است بدون قید مبلغ، تاریخ و نام دارنده.

۳.صدور چک وابسته به شرط باشد: به طور مثال خریدار تمام یا قسمتی از مبلغ معامله را به صورت یک فقره چک صادر و در اختیار فروشنده بگذارد و شرط کند که فقط پس از انتقال سند در محضر، طلبکار حق برداشت دارد.

۴. دارنده برای نقد کردن چک به بانک مراجعه نکند: دارنده چک باید تا ۶ ماه از تاریخ صدور چک برای وصول آن به بانک مراجعه کند در غیر این صورت چک حقوقی می‌شود.

مجازات چک کیفری

ویژگی های چک حقوقی

• در چک‌ های حقوقی صادرکننده قابل تعقیب و مجازات کیفری نیست.
• می‌توان تقاضای توقیف اموال و دارایی صادرکننده را کرد.
• در صورت برگشت، دادگاه حکم به پرداخت مبلغ چک خواهد داد مگر آنکه با دفاعیات صادرکننده، ثابت شود که به طور کلی طلبی وجود ندارد.

در چه مراجعی برای نقد کردن چک، می‌توان مراجعه کرد؟

افراد برای نقد کردن و مطالبه چک می‌توانند به محاکم دادگستری، شورای حل اختلاف و یا اجرای ثبت مراجعه کنند. در زیر فرایند مطالبه وجه چک در هر یک از مراجع مذکور توضیح داده شده است.

مطالبه وجه چک از اجرای ثبت اسناد

تعهدات ناشی از اسناد رسمی را می‌توان بدون مراجعه به دادگاه پیگیری کرد. و به دلیل اینکه چک نیز جزء اسناد لازم‌الاجرا است، دارنده می‌تواند از طریق اداره ثبت اسناد آن را مطالبه کند. دارنده چک باید برگه چک و گواهینامه عدم پرداخت آن را به اجرای ثبت اسناد محل ارائه کند. در این خصوص باید در نظر داشت که شکایت کیفری علیه صادرکننده چک بی‌ محل، مانع درخواست صدور اجرائیه برای وصول و مطالبه وجه چک از طریق اداره ثبت نیست. بنابراین شاکی در حالیکه شکایت کیفری بر علیه صادر کننده مطرح کرده، نیز می‌تواند از طریق اداره ثبت اسناد اقدام کند. اما نقد کردن چک با ثبت اسناد محدودیت هایی دارد که در ادامه توضیح داده شده است.

محدودیت‌ های نقد کردن چک از طریق ثبت اسناد

اجرای ثبت اسناد در مقایسه با مراجعه به دادگاه، محدودیت ‌هایی دارد که عبارتند از:
۱. در صورتی دستور اجرا صادر می‌شود که بانک مطابقت امضای چک با نمونه امضای صادرکننده را گواهی کرده باشد.
۲. صدور اجرائیه، فقط علیه صادرکننده چک صورت می‌گیرد نه علیه پشت‌نویس.
۳. فقط مبلغ مندرج در چک قابل مطالبه است نه خسارت ناشی از آن.
۴. متقاضی باید قبل از صدور اجرائیه، ده درصد مبلغ مورد درخواست را به صندوق اجرا واریز کند.
۵. متقاضی باید به اداره اجرای ثبت اسناد محل شعبه بانکی که چک به عهده آن صادر شده است مراجعه کند.

مطالبه وجه چک

وصول چک کیفری و حقوقی با مراجعه به دادگاه

۱. تنظیم دادخواست با عنوان «مطالبه وجه چک» علیه صادرکننده یا پشت‌ نویس‌ ها و یا ضامنان چک.
۲. مطالبه وجه مندرج در چک به علاوه خسارت تأخیر در پرداخت آن.
۳. رونوشت برابر با اصل شده گواهینامه عدم پرداخت و رونوشت برابر با اصل شده چک برگشت‌ خورده به دادخواست ضمیمه شود.
۴. دارنده چک باید به دادگاهی مراجعه کند که به نشانی صادر کننده نزدیک باشد.
۵. در صورتیکه شکایت کیفری به نتیجه برسد، دادگاه صادرکننده را به حبس محکوم می‌کند.
۶. در روش وصول چک با مراجعه به دادگاه، دارنده می‌تواند علیه همه مسئولان چک یعنی صادرکننده، پشت‌ نویس‌ ها و یا ضامن ها اقامه دعوا و وجه چک را درخواست کند.

وصول چک توسط شورای حل اختلاف

در این روش دارنده برای مطالبه وجه چک باید موارد زیر را در نظر داشته باشد.
وصول چک از این طریق شامل چک‌ هایی با مبلغ پایین می‌شود.
• مبلغ چک نباید بیش از ۲۰ میلیون ریال باشد.
• دارنده چک می‌تواند در زمانی کوتاه و سریع تر به مبلغ مندرج در آن دست یابد.

نحوه شکایت چک برگشتی کیفری و حقوقی

شاکی باید فرم مخصوص دادخواست را تکمیل کند. و هزینه دادرسی را بپردازد. و مدارک زیر را تهیه و به دادگاه ارائه کند.
۱. دو نسخه کپی از پشت و روی اصل چک
۲. دو نسخه کپی از گواهینامه بانک مبنی بر علت پرداخت نشدن چک
۳. برابر با اصل کردن کپی‌ ها در مراجع قضایی
۴. تکمیل و امضای شکایت در فرم های چاپی مخصوص
۵. تحویل اصل چک برگشتی و شناسنامه یا کارت شناسایی به مرجع قضایی

مجازات‌ چک حقوقی و کیفری

طبق قانون در اقدام به صدور چک‌ های بلامحل متعدد، مجموع مبالغ مندرج در همه آن ها تعیین و مشخص می‌شود، و با توجه به مبلغ چک، میزان مجازات در نظر گرفته می‌شود.
• مبلغ چک کمتر از ۱۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال باشد، حبس تا حداکثر شش ‌ماه
• مبلغ چک بین ۱۰/۰۰۰/۰۰۰ الی ۵۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال باشد، حبس از شش ‌ماه تا یک سال
• مبلغ چک بیش از ۵۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال باشد، حبس یک تا دو سال و ممنوعیت از داشتن دسته چک به مدت دو سال

  • پیگیری پول کارت به کارت شده

    مجازات برداشت پول از حساب دیگری

    اگر چنانچه به طور اشتباه به حساب بانکی کسی ، مبلغی واریز شود و صاحب حساب با اطلاع از اینکه…
  • توصیه مهم برای دارندگان دسته چک

    چند توصیه مهم برای دارندگان دسته چک

    کسی که چک بلامحل صادر کند علاوه بر اینکه دادگاه او را به پرداخت مبلغ چک و خسارت وارده محکو…
  • شرایط مطالبه اجرت المثل

    نحوه مطالبه اجرت‎ المثل

    طبق قانون چنانچه زن کارهایی را که به عهده او نبوده، به درخواست شوهر و بدون هیچ چشم‎داشتی ا…
بیشتر ببینید در نکات حقوقی

یک نظر

  1. روزبهانی

    ۱۹ دی، ۱۳۹۸ در ۴:۴۱ ب٫ظ

    تشکر از اطلاعات خوبتان

    پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

همچنین بخوانید

مجازات برداشت پول از حساب دیگری

اگر چنانچه به طور اشتباه به حساب بانکی کسی ، مبلغی واریز شود و صاحب حساب با اطلاع از اینکه…